سخنی بامدیران مدارس ومعلمان
آموزش وپرورش کالای همگانی تولیدمی کندوهمه مردم تحت تاثیرمحصولات آن قرارمی گیرند،به همین دلیل درجوامع پیشرفته دراولویت تمام برنامه ریزیهای خردوکلان قرارمی گیرد.
درکشورهای پیشرفته مثل سنگاپور،ژاپن،کره جنوبی،تایوان و...حقوق یک معلم معادل حقوق یک مدیرکل وپزشک است ولی درایران نظام آموزش وپرورش یکی ازسیاست زده ترین ومحروم ترین وزارتخانه است که موردبی مهری سیاستگذاران وکم توجهی کادرآموزش وپرورش قرارگرفته است.
درست است که درگذشته نهادهای سیاستگذارمثل مجلس ودولت نسبت به نظام آموزشی حساسیت چندانی نداشته اندوبیشترشعارمی دهندتارای جمع کنندولی خودمدیران آموزش وپرورش ومعلمان نیزبه این کم توجهی هاعادت کرده اندوپیگیرمطالبات خودوحرکت به سمت سازمان پیشرونیستند.
اینک که دولت جدیدبارویکردجدیددرصدرنظام اجرایی قرارگرفته است امیدواریم شاهدفقر80درصدی معلمان وآتش گرفتن مدارس ناشی ازبخاری های غیراستاندارد نشویم.
بااینحال ازمدیران آموزش وپرورش،مدارس ومعلمان نیزانتظارداریم دردیدگاه ورویه های خودتجدیدنظرکنندوپیگیرمطالبات خودبشرح زیرباشند:
1-اغلب معلمان ومدیران مدارس اطلاعات وآگاهی اندکی ازنظام آموزش نوین دنیادارندزیراروزمرگی آفت آموزش وپرورش است وپرسنل محترم آموزش وپرورش به این شرایط قانع می شوند.
کشورهای سنگاپور،کره جنوبی،نیوزلند وفنلاندبهترین نظام آموزش وپرورش رادارند،کدام مدیریامعلم ازکشورهای فوق بازدیدکرده وازتجربیات آنهابهره مندشدند؟
گردش علمی درآموزش وپرورش ایران جایگاهی ندارددرحالیکه سال گذشته5میلیون نفردانش آموزازسراسردنیاازسنگاپوربازدیدکردندوبانظام آموزش وپرورش آن آشناشدند.
مدارس ایران بایدجذابیت بیشتری برای دانش آموزان داشته باشند.
کتابهای درسی درایران فاقدجذابیت برای دانش آموزان است ونظرات معلمان درتدوین کتابهاکمترلحاظ می شود،تدریس درمدارس کتاب محوراست.درجوامع پیشرفته دردوره ابتدایی فقط علوم ریاضی،فن آوری اطلاعات،علوم تجربی،ادبیات ملی وزبان انگلیسی تدریس می شودوموضوعات تحقیق وانشاءدانش آموزان نیزدراین زمینه هاست.
مهارتهای زندگی شامل موضوعاتی مثل فن ارتباطات،اصول مذاکره وگفتگو،آشنایی بافنون حل مسئله،مدیریت خشم،تفکرانتقادی،آشنایی باهوش هیجانی،تکنولوژی اطلاعات و اصول جهانی شدن و...بایدازاول ابتدایی درمدارس تدریس شود. این مباحث میتوانندموضوعات تحقیق یاانشاءبرای دانش آموزان باشند.
زبان انگلیسی آنقدرمهم است که بایدازدوره مهدکودک آموزش داده شودزیرا50%جمعیت جهان به زبان انگلیسی مکالمه میکنندوایرانیان دراین زمینه ضعیف هستند.
2-وقتی واردادارات آموزش وپرورش می شویدکارکنان رابویژه کارکنان خانم رابالباسهای تیره وپوشش مشکی می بینید،امیداست روانشناسی رنگهادرآموزش وپروش پیاده شود.
دریک محیط آموزشی رنگهای متنوع وکلاسهای آراسته وشاداب به فرآیندیادگیری کمک می کند.
3-اغلب معلمان ومدیران مدارس قادربه استفاده ازتکنولوژیهای نوین ارتباطی مثل اینترنت وشبکه های اجتماعی نیستندومعمولا دانش آموزان بااستفاده ازاینترنت اطلاعات جدیدی نسبت به معلمان دارندکه این روندقدرت نفوذکلام معلم راکم می کند.
4-ازمدیران نوآوروباشجاعت وشهامت بیشتردرراس آموزش وپرورش استفاده شودانسانهای محافظه کاروترسوقادربه ایجادتحول درخودومحیط کارنمی باشندوبه حداقلهاقانع می شوند.
شرط ارتقاءمعلمان ومدیران میزان دانش پذیری وتکنولوژی پذیری آنان باشد.
5-والدین وخانواده هانیزپیگیرنظام آموزشی نوین باشند،دراجرای برنامه های آموزش وپروش به توجیه علمی بیشترتوجه شودمثلا برگزاری جشن تکلیف برای دختران9ساله باعث بلوغ زودرس جنسی می شودودربچه هااسترس ایجادمی کند.
6-متون درسهانبایدبچه هارادنیاگریزکندبلکه به آنهاامیدونشاط توام باخلاقیت دهد،آنهاراپرسشگرببارآوردومحقق وکنجکاوکند.
تکراری وخسته کنندگی متون درسی باعث افزایش ترک تحصیل دانش آموزان می شود.
7-تمرکزتصمیم گیری ودولتی بودن سیاستگذاریها مانع جدی برای توسعه آموزش وپرورش است.
8-مدارس ایران ازنظرات تجهیزات آزمایشگاهی وسیستم کامپیوتری فقیرهستند،هرمدرسه به یک کارشناس امورپژوهش وکارشناس فن آوری اطلاعات برای راهنمایی دانش آموزان نیازدارد.
9-طرح هوشمندکردن مدارس موفق عمل نکرده است ونیازبه بازنگری دارد.
10-این دیدگاه که دانش آموزان باموعظه وسخنرانی یاباخواندن کتابهای حجیم مذهبی وایدئولوژیکی تربیت دینی می شوندوبه هنجارهای رسمی پایبندمی گردندنیازبه بازنگری جدی دارد.
بسیاری ازهمین دانش آموزان دارای عکس بدون روسری درصفحه فیس بوک هستندوپس ازخروج ازمدرسه نسبت به حجاب بی تفاوت اند.
برای دانش آموزان عملکردورفتاررهبران فکری جامعه معلمان،هنرمندان،رسانه ها،مفسران،سیاستمداران و... ووالدین ملاک قرارمی گیردنه موعظه ومتون حجیم کتابها.
بایددقت شود،تکرارحرفهاودرسهای بی عمل بچه هارانافرمان می کند.علیرغم این همه هزینه وفعالیت سازمانهای فرهنگی-مذهبی متنوع، نسل جوان راه خودشان رامی روند،تبلیغات غلط وتکراری انسانهاراتغییر نمی دهدبلکه آنهاراخسته ودلزده می کند.
تربیت محصول مناسبات اجتماعی،عملکردرهبران فکری جامعه،رسانه هاومنطق امروزی جهان است.
31/6/92دکترعباس حاتمی dr.hatami93@yahoo.com