الف) متون نظم:
شاهنامه فردوسی: «غمنامهی رستم و سهراب» و «رزمنامهی رستم و اسفندیار» حسن انوری و جعفر شعار (نامهی باستان جلد اول و دوم دکتر کزازی. شرح جلد اول شاهنامه، دکتر جوینی، توضیحات مربوط به داستانها و همچنین سایر گزیدهها).
بوستان سعدی: شرح و توضیح دکتر یوسفی (شرح دکتر خطیب رهبر و…).
غزلیات و قصاید سعدی: کلیات سعدی، چاپ فروغی. گزیدهی غزلیات و قصاید خطیب رهبر
مخزنالاسرار: تألیف وحید دستگردی (شرح مخزنالاسرار دکتر برات زنجانی، شرح مخزنالاسرار دکتر بهروز ثروتیان،پردهی سحر سحری انزاوینژاد)
لیلی و مجنون، خسرو و شیرین: چاپ دکتر حمیدیان. شرح برات زنجانی.
قصاید خاقانی: گزیدهی دکتر سجادی هر دو گزیدهی ایشان، یکی چاپ امیرکبیر و دیگری چاپ نشر سخن. (شرح دشواریها و رخسار صبح دکتر کزازی، شاعر صبح دکتر سجادی، بزم دیرینه عروس معصومه معدنکن و …).
مثنوی: شرح استاد فروزانفر(شرح مثنوی دکتر استعلامی ،کریم زمانی و …). (دفتر اول مثنوی اهمیت بیشتری دارد)
حدیقه الحقیقه: تصحیح مدرس رضوی و تعلیقات آن. آب آتش افروز، دکتر اشرفزاده.
منطقالطیر: تصحیح دکتر صادق گوهرین (گزیدهی منطقالطیر دکتر شمیسا و …).
حافظ : شرح دکتر خطیب رهبر (حافظ نامهی بهاءالدین خرمشاهی، مکتب حافظ منوچهر مرتضوی و …).
ب) متون نثر:
تاریخ بیهقی: به کوشش دکتر خطیب رهبر (گزیدهها و سایر منابع).(جلد اول و نیمهی اول جلد دوم مهمتر است.)
چهار مقاله: به تصحیح دکتر معین (تعلیقات دکتر معین و تعلیقات علامه قزوینی بر چهار مقاله).
قابوسنامه: شرح دکتر یوسفی (گزیدهی قابوسنامهی دکتر یوسفی و …).
گلستان سعدی: شرح دکتر خطیب رهبر (شرح دکتر یوسفی و…).
کلیله و دمنه: شرح مرحوم مجتبی مینوی (تصحیح محمد روشن و…)
مرصاد العباد: به اهتمام دکتر محمد امین ریاحی.
کشفالاسرار: گزیدهی انزاوی نژاد.
تاریخ جهان گشا : جلد اول و گزیدهی دکتر جعفر شعار (شرح مشکلات،دکتر احمد خاتمی و …..).
مرزباننامه: تصحیح خطیب رهبر (تصحیح محمد روشن و…). (جلد اول باب اول تا چهارم مهمتر است.)
ج) کلیات مسائل ادبی:
دستور زبان: احمد گیوی و حسن انوری جلد ۱ و ۲ (دستور زبان خیامپور. دستور زبان پنج استاد).
عروض و قافیه : شناخت شعر دکتر شاه حسینی، عروض و قافیهی دکتر شمیسا (عروض فارسی، دکتر ماهیار).
معانی و بیان : معانی و بیان دکتر تجلیل، معانی و بیان دکتر شمیسا (بیان دکتر کزازی).
بدیع: فنون بلاغت و صناعات ادبی استاد همایی، بدیع دکتر شمیسا (بدیع دکتر کزازی).
تاریخ ادبیات: تاریخ ادبیات در ایران صفا. از صبا تا نیما (۲ جلد)، از نیما تا روزگار ما، یحیی آرینپور. ادوار شعر فارسی، شفیعی کدکنی (ادبیات معاصر، محمد حقوقی – ادبیات معاصر نثر هرمز رحیمیان، تاریخ ادبیات تألیف ذبیحا… صفا ۳ جلد).
سبک شناسی: سبک شناسی بهار (جلد ۲ و ۳)، سبک شناسی نظم و نثر (دکتر شمیسا).
(کلیات مسائل ادبی: تألیف دکتر فرهاد طهماسبی و دکتر یدالله بهمنی).
د) عربی:
زبان قرآن، حمید محمدی، جلد ۱ و ۲ دورهی متوسطه.
مبادی العربیه جلد ۲و۳/
نهجالبلاغه، جعفر شهیدی.
(شرح و ترجمهی مبادی العربیه دکتر حسینی . صرف برای دانشجو، نحو برای دانشجو، دکتر سید محمد رادمنش).
ه( زبان انگلیسی:
کتاب Humanities (جلد اول)، دکتر مهدی نوروزی و دکتر پرویز بیرجندی، انتشارات سمت، جزوهی زبان تخصصی ادبیات که کانون در اختیار داوطلبان قرار میدهد. فرهنگ اصطلاحات ادبی، سیماداد، انتشارات مروارید.
زبان انگلیسی عمومی تألیف عسگری، انتشارات کانون فرهنگی آموزش. (کتاب English for students of persion literature.- بخشهای مربوط به انوری، خاقانی از جلد دوم کتاب Literary History of persia. Edward Brone . مباحث مربوط به ادبیات فارسی از کتاب دائرة المعارف اسلام)
و) کتابهای کمک آموزشی:
مجموعه سؤالهای کارشناسی ارشد جلد اول، مریم کفاشیان و معصومه رحیمی، انتشارات پردازش
مجموعه سؤالهای کارشناسی ارشد جلد دوم، اکبر شاملو، انتشارات پردازش
مجموعه سؤالها و پاسخ تشریحی در دو جلد به کوشش یدالله بهمنی و سید عباس نوابی، انتشارات دارینه
کلیات مسائل ادبی زبان و ادبیات فارسی کارشناسی ارشد ، پوران پژوهش
زبان انگلیسی تخصصی زبان و ادبیات فارسی کارشناسی ارشد ، پوران پژوهش
عربی زبان و ادبیات فارسی کارشناسی ارشد ، یدالله بهمنی
کتاب جامع زبان و ادبیات فارسی کارشناسی ارشد ، مرضیه رنجبر
بچه ها :اگر با اطمینان زندگی کنند اعتماد به خود و اعتماد به دیگران را می آموزند.
اگر با دوستی و محبت زندگی کنند زندگی در دنیای امن را می آموزند.
وقتی با سرزنش و انتقاد زندگی می کنند می آموزند بی اعتماد
به خود باشند .
وقتی با خشونت زندگی می کنند می آموزند که جنگجو باشند.
وقتی با ترس زندگی می کنند می آموزند که بُزدل باشند.
وقتی با ترحم زندگی می کنند می آموزند که به خود احساس ترحم داشته باشند.
وقتی با حسادت زندگی می کنند می آموزند که در خود احساس گناه داشته باشند.
اما ...
اگر با شکیبایی زندگی کنند بردباری را می آموزند.
اگر با تشویق زندگی کنند اعتماد و اطمینان را می آموزند.
اگر باپاداش زندگی کنند با استعداد بودن و پذیرندگی را می آموزند.
اگر با تصدیق شدن زندگی کنند عشق را می آموزند.
اگر با توافق زتدگی کنند دوست داشتن خود را می آموزند.
اگر با تایید زندگی کنند با هدف زندگی کردن را می آموزند.
اگر با صداقت زندگی کنند حقیقت را می آموزند.
اگر با انصاف زندگی کنند دفاع از حقوق را می آموزند.
اگر با اطمینان زندگی کنند اعتماد به خود و اعتماد به دیگران را می آموزند.
اگر با دوستی و محبت زندگی کنند زندگی در دنیای امن را می آموزند.
خواندن یکی از پیشرفته ترین وپیچیده ترین توانایی های ذهنی انسان است.خواندن یعنی ارتباط کلی فرد با یک سری اطلاعات سمبلیک (نمادین)که به جنبه بصری یادگیری اطلاق می شود(یعنی تبدیل نوشتاری به گفتاری).
کیفیت و بازدهی خواندن ومطالعه به میزان اصلاح روش های آموخته شده در دوران ابتدایی بستگی دارد.
درفرهنگ روانشناسی٬ اصطلاح اختلال خواندن(نارسا خوانی) به هر گونه ناتوانی در خواندن اطلاق می شود که بواسطه آن دانش آموزان از سطح پایه کلاس خود در زمینه خواندن عقب می مانند و هیچ گونه شواهد عینی دال بر نارسایی هایی چون عقب ماندگی ذهنی٬آسیب مغزی٬مشکلات هیجانی و فرهنگی٬و مشکلات گفتاری وجود ندارد. دانش آموزان نارسا خوان٬ دارای نقایص بسیار گوناگونی هستند که منشاء آنها عملکرد نامناسب مغز است.این عملکرد نامناسب لزوما ناشی از آسیب مغزی نیست بلکه به سبب این است که مغز این افراد عملکردی متفاوت از کودکان عادی دارد.
نارسا خوانی که به تاخیر و نقص در توانایی خواندن مربوط می شود با اصطلاحاتی مانند: دیسلکسی٬ آلکسی٬عقب ماندگی خواندن٬اختلال ویژه در خواندن همراه است.
مشکلات خواندن یکی از اساسی ترین مشکلاتی است که کودکان دچار اختلالات یادگیری با آن مواجه هستند.این دانش آموزان اکثرا مشکلاتی در جهت یابی فضایی٬تشخیص جهات مختلف(بالا-پایین-چپ-راست-و...) ٬توالی حروف و کلمات وهماهنگی چشم و دست دارند.در واقع خواندن ٬فرایند رشد تکلم و زبان است.بدین معنا که فعالیت خواندن از زمانی آغاز می شود که کودک اولین کلمات را برای بیان مقاصد خود به کار می برد.در این هنگام کودک با دیدن یا لمس کردن شیء و یا تصاویر ٬آن کلمه و یا نماد برایش تداعی می شود و در حقیقت مجموعه ای از صداها جایگزین اشیاء ٬تصاویر و مفاهیم آنها می شوند.پس از تجربه کافی در این زمینه و با آغاز سن رفتن به مدرسه و برخورداری از آموزشهای لازم ٬مرحله ارتباط دادن کلمات و صداها با نمادهای نوشتاری شروع می شود.
پیشنیاز درست خواندن ٬برخورداری از تواناییهایی چون دقت شنوایی٬ ادراک شنوایی و حافظه شنوایی و نیز دقت بینایی٬ ادراک بینایی و حافظه بینایی است.
ملا کهای تشخیص اختلال خواندن در مدرسه
-اشکال در تشخیص حروف الفبا و صدای آنها
-معکوس خواندن کلمات.
-جا انداری کلمات.
-کند خوانی٬آهسته خوانی٬ بریده خوانی جملات.
-گم کردن خط به هنگام خواندن.
-بی رغبتی به خواندن.
-اشکال در بخش و صداکشی(هر چند که ممکن است جزو برنامه آموزشی نباشد).
-تغییر افعال به میل خود.
-بکار بردن کلمه هم معنی کلمه مورد نظر.
-ضعف در درک مطلب.
عدم رعایت علائم نگارشی مانند: (:- ؟ -!-٬ و...)
-بکار بردن حرفی بجای حرف دیگر و یا کلمه ای بجای کلمه دیگر.
عوامل دخیل در اختلال خواندن
*عوامل جسمی(مانند نقایص بینایی-نقایص شنوایی-برتری جانبی وتصویر بدن).
*عوامل دخیل روانشناختی تحولی(مانندزبان-توجه یا دقت-عملکردهای شنیداری-تجسم یا حافظه بینایی-بندش بینایی وشنوایی(مانند تکمیل تصویر یا کلمه).
نارسایی هایی که به مشکلات خواندن منجر می شوند
1- ضعف در تشخیص دیداری:مثال:کودک درتشخیص حروف مشابه مثل (ب-پ-ت-ث-)(ع-غ)(س-ش)(ک-گ)مشکل دارد.
2-ضعف در تشخیص شنیداری: ضعف در تشخیص کلماتی که تلفظ آنها به هم شبیه است مثل:مار-تار-کار-و...
3- ضعف در ترکیب صداها:کودک نمی تواند حروف را به هم پیوند دهد وکلمه بسازد مثال: ﺑ +ا+د=باد
در این مورد معلم میبایستی بر ترکیب هجاها تاکید کند.
4-ضعف در حافظه:در بخاطر آوردن ترتیب حروف مشکل دارد.مثلا به جای کلمه کبریت میخواند=کربیت.
5-در مهارتهای تحلیل کلمه(بخش وصدا کشی)مشکل دارد هرچند که ممکن است بخش وصدا کشی در آموزش مورد تاکید زیادی نباشد.
6-مشکل در استفاده از کلما ت دیداری آشنا(مانند :کلمه هایی که کودک با دیدن آنها بلافاصله می خواند).
7-مشکل در مهارتهای درک لفظی( دانش آموز در درک کلمه ها ومطالب مشکل دارد)مثلا در درک معانی مختلف کلمه (شیر) مشکل دارد.
8-مشکل در مهارتهای خواندن انتقادی:شامل:نتیجه گیری،قضاوت کردن در باره متن، عدم تشخیص بین حقیقت وتصور.
9-مشکل در مهارتهای درک تحلیلی:مثل :قضاوت نقادانه،استنباط،پیش بینی نتایج.
عواملی که در آموزش می بایستی مورد توجه باشد
1-فضای یادگیری.
2-زمان یادگیری.
3-کاهش میزان تکالیف درسی.
4-میزان دشواری دروس(نباید بیش از توان کودک از او انتظار داشت).
5-سادگی زبان آموزشی(باید از استعمال کلمات مبهم وپیچیده پرهیز نمود).
6-روابط شخصی بین معلم ودانش آموزدر حد مطلوب وحسنه باشد.
انواع مشکلات خواندن و راهکارهای درمانی
1-آینه خوانی یا وارونه خوانی.
مثال: خواندن کلمه( رود ) بجای کلمه ( دور).
علل:
الف):رشد ناکافی حرکات چشم.
ب):عدم غلبه نیمکره مغزی (چپ برتری یا راست برتری).
ج):عدم درک این وضوع که مکان حروف یا کلمه باعث میشود که جمله یا کلمه بطور کلی تغییر کند.
د):رشد ناکافی.
ه):تدریس وآموزش نامناسب.
و):تند خوانی وعدم توجه وبی دقتی .
ز):در موارد خیلی شدید علت آن ممکن است اختلال در سیستم عصبی باشد.
روش های درمان:
1- در تمام فصول فعالیتهای مربوط به خواندن تاکید بر آموزش از راست به چپ نمایید (در ریاضیات تاکید از چپ به راست می باشد).
2- کلمه یا جمله را با انگشت یا کارت بپوشانید واز کودک بخواهید به تدریج قسمتی از کلمه یا جمله را که دستتان از روی آن برداشته می شود، را بخواند.
3- کشیدن خط زیرکلمه یا جمله.
4- کودک را آموزش دهید تاانگشت خود را زیرکلمه بگذاردوسرعت خواندن خود را با دستش هماهنگ کند.
5- کشیدن فلش از راست به چپ زیر کلماتی که کودک در خواندن آنها مشکل دارد.
6- کلمه ای را بر روی تخته بنویسید واز کودک بخواهید که همزمان با تعقیب حروف با انگشت ،صدای آن ها را بلند بخواند.
7- ازتخته مغناطیسی وحروف برجسته استفاده کنید واز کودک بخواهید بعد از لمس کردن حروف با انگشتان،کلمه را بخواند.
8- برای اینکه توجه کودک را به اهمیت ترتیب مکانی حروف در کلمه جذب کنید ،کلمه ای را که کودک اشکال دارد در بالای کلمه ای که برعکس می خواند ،بنویسید واز کودک بخواهید که با کشیدن خط ،حروف بالا را به حروف پایین وصل کند.
مثال: روز زور(صداها به هم وصل شوند)
2-حذف کردن کلمات یا حروف(جاگذاری)
علل:
1-عدم شناخت کلمه وناتوانی در تلفظ صحیح کلمه از طریق تجزیه صداها.
2-عادات نادرست خواندن.
برای تشخیص علتهای فوق، یک متن را به کودک بدهید تا بخواند وسپس یک متن ساده تر به او بدهید ودر هردو مورد تعداد کلمات حذف شده را یادداشت نمایید.اگر تعداد کلمات حذف شده در هر دو متن یکسان بود،نتیجه میگیریم که حذف کلمات بدلیل عادات نادرست کودک است.ولی اگرحذف تعداد کلمات درمتن ساده تر بیش از متن قبلی بود ،علت آن عدم شناخت کلمه توسط کودک می باشد که در این صورت باید بخش و صداکشی را با او تمرین کرد(حتی اگر بخش وصداکشی جزو برنامه آموزشی نباشد).
روش های درمان
الف)جلب توجه کودک به کلمه ای که حذف کرده ونیزاصلاح آن کلمه.
ب)استفاده از کاغذ راهنما (فلش)ویاگذاشتن انگشت زیرکلمه.
ج)کودک میبایستی به همراه سایرکودکان متن رابخواند.این کار به روان خوانی اوکمک می کند.
د)ازفعالیتهای رقابتی بین دانش آموزان پرهیزشودو آنان هرگز با یکدیگرمقایسه نشوند.
3-جایگزین کردن یک کلمه بجای کلمه دیگر(تغییرافعال به میل خود)
مثال: بجای خواندن کلمه (داد )می خواند :(دارد)
علل:
1-بی دقتی
2-عدم شناخت کلمه (یعنی کلماتی که با معنی جمله مطابقت ندارد)
روش های درمان
الف:جایگزینی ناشی از بی دقتی:جلب توجه کودک به کلمه جایگزین ،خواندن متن همراه با سایر دانش آموزان ودر صورت امکان ضبط صدای کودک هنگام خواندن ، گوش دادن کودک به صدای خود.
ب)جایگزینی ناشی از شناخت کلمه :
الف:درست کردن کارت لغات از کلماتی که کودک دچار اشکال می باشدتا کودک ببیند وبخواند.
ب)روی بخش وصداکشی بیشتر تاکید شود(حتی اگر بخش وصداکشی جزو برنامه آموزشی نباشد.).
ج)کلمات مشکل را در کلمات ناتمام بکار ببرید مثال: تصمیم= ﺗ.....میم.
د)دانش آموزا را مطمئن سازید که به اندازه کافی برای هجی کردن کلمه مورد نظرتوانا است وبه او کمک نخواهد شد.
4-تکرارکلمه یا عبارت
علل:
1-عدم شناخت کلمه وناتوانی در ترکیب صداها.
2-عادات نادرست هنگام خواندن.
روش های درمان
الف)جلب توجه کودک به کلمه یا عبارت تکراری.
ب)از دانش آموزان خواسته شودمتن درس را همه با هم بخوانند.
ج)از کودک خواسته شود تا قبل از خواندن متن ،آن را برای خود مطالعه نماید.
د)در ابتدا مطلب آسانتر (یا حتی یک پاراگراف)در اختیار کودک قرار گیرد و با پیشرفت کودک،متن را مشکل تر کنید.
ه)از کودک بخواهید تا با انگشت گذاشتن زیر کلمات،سرعت خواندنش را بیشتر کند.
5-اضافه کردن کلمات به جمله
علل:
1-اشکال در درک مطلب.
2-بی توجهی به متن.
اگر کلمه ای که کودک به متن کتاب اضافه می کند با معنی باشد وبه جمله ارتباط داشته باشد،نشانگر آگاهی دانش آموز از مطلب مورد نظر است ولی ناشی از بی دقتی اوست.ولی اگر کلمه اضافه شده ،ربطی به جمله نداشته باشد دلیل آن اشکال در درک مطلب می باشد.
روش های درمان
الف)افزایش گنجینه لغات واستفاده از کلمات هم خانواده.
ب)شرح تصاویر کتاب توسط معلم و دانش آموز.
ج)پیدا کردن اصل مطلب در متنی که می خواند تا بداند کل مطلب در مورد چیست.
د)شناخت جزییات مهم هر متن.
ه)بحث وگفتگو در مورد مطلب یا داستان قبل از خواندن آن.
و)جلب توجه کودک، خواندن متن همراه با سایر دانش آموزان.
6-کلمه به کلمه خواندن ومکث زیاد روی کلمات
(مکث زیاد روی کلمات بدلیل این است که دانش آموزروی کلمات وساختار جمله تسلط کافی ندارد.سرعت خواندن به تنهایی اختلال نیست مگراینکه تولید اضطراب کند).
علل:
۱-عدم شناخت کلمه.
۲-اشکال در درک مطلب.
۳-عادات نادرست به هنگام خواندن.
روش های درمان
الف)انتخاب متن های آسانتر جهت خواندن دانش آموز.
ب)استفاده از کتاب داستانهای ساده .
ج)بالا بردن توانایی کودک در شناخت کلمات معمول ومتداول.
د)استفاده از کارت همراه با تصویر (به این صورت که کلمه نا آشنا را زیر تصویر آن بنویسید سپس لغت جدید را در کلمه به کار ببرید).
ه)به کودک اجازه دهیدتامتن داستان را بخواند وسپس آن را بصورت نمایش اجرا کند.
و)به کودک اجازه دهید تا داستانهای مهیج ومورد علاقه را با صدای بلند بخواند.
ز)از دانش آموزبخواهید تا متن واشعار را مرتباتکرار کند.
ح)از دانش آموزان بخواهید تامطالب کتاب را بصورت گروهی بخوانند.
*********************************
سایر تمریناتی که باعث تقویت خواندن می شوند
*روخوانی
* روش چند حسی(فرنالد)
*خلاصه نویسی از کتاب درسی و یا کتاب داستان.
*نوشتن داستانهای کوتاه
*تعریف داستانهای کوتاه
*پاسخ به سوالات مربوط به داستان
*وصل نقطه چین.
*کامل کردن کلمات ناقص.
*کار با ماز.
*نقاشی کشیدن و کپی کردن.
*تمرینات رمز گردانی.
*استفاده از وسایل آموزشی سینا.
*خواندن شعر،روزنامه و...
*تمرین و حفظ کردن حروف الفبا(در تمام پایه های مقطع ابتدایی و نه صرفا در پایه اول).بسیاری از دانش آموزان حتی در پایه های بالاتر ابتدایی ،قادر به خواندن حروف الفبا (البته از حفظ) نیستند! امتحان کنید!
*ترکیب صداها و ساختن کلمه.مانند: س-ا-ز =ساز .
*کامل کردن تصاویر ونیز بریدن و چسباندن تصاویر .
*بازی با دارت(جهت تقویت دقت و هماهنگی چشم و دست).
*بازیهای فکری مانند حل جدول، پازل، حل معما و...
زندگی، راز بزرگی است که در ما جاریست!
زندگی فاصله آمدن و رفتن ماست!
زندگی درک همین اکنون است!
تو نه در دیروزی، و نه در فردایی، ظرف امروز، پر از بودن توست!
زندگی، سبزترین آیه، در اندیشه برگ!
زندگی، حس شکوفایی یک مزرعه در باور بذر!
زندگی، رسم پذیرایی از تقدیر است!
زندگی شاید آن لبخندی ست، که دریغش کردیم!
زندگی زمزمه پاک حیات ست، میان دو سکوت!
شعر از : سهراب سپهری
چنین گفت رســتم به سهـــراب یل
که من آبـــرو دارم انــــــدر محـــل
مکن تیز و نازک ، دو ابـروی خود
دگر سیخ سیـخی مکن؛ مـوی خود
شدی در شب امتــــــحان گرمِ چت
بروگــمشو ای خــاک بر آن سـرت
اس ام اس فرستادنت بس نبــــــــود
که ایمـیل و چت هم به ما رو نمـود
رهـا کن تو این دختِ افراسیــــــاب
که مامش ترا می نمــــاید کبــــــاب
اگر سر به سر تن به کشتن دهیـــم
دریغـــا پسر، دستِ دشــمن دهیـــم
چوشوهر دراین مملکت کیمــیاست
زتورانیان زن گرفتـــــن خطـــاست
خودت را مکن ضــــایع از بهــراو
به دَرست بـــپرداز و دانش بجـــــو
دراین هشت ترم،ای یلِ با کـلاس
فقـط هشت واحد نمـودی تو پاس
توکزدرس ودانش، گریزان بـُدی
چرا رشــته ات را پزشـکی زدی
من ازگـــــــــور بابام، پول آورم
که هــرترم، شهـریه ات را دهـم
من از پهلــــــوانانِ پیــشم پـــسر
ندارم بجــز گرز و تیـــغ و ســپر
چو امروزیان،وضع من توپ نیست
بُوُد دخل من هفـده و خرج بیست
به قبـض موبایلت نگـه کرده ای
پــدر جــــد من را در آورده ای
مسافر برم،بنـده با رخش خویش
تو پول مرا می دهی پای دیـــش
مقصّر در این راه ، تهیمیــنه بود
که دور از من اینگونه لوست نمود
چنیـن گفت سهـراب، ایـــول پـدر
بُوَد گفـــته هایت چو شهـد وشکر
ولـی درس و مشق مرا بی خیـال
مزن بر دل و جان من ضــد حال
اگرگرمِ چت یا اس ام اس شویــم
با تاکید بر درمان مشکلات (دیکته نویسی) دانش آموزان مقطع ابتدایی
مقدمه: املا بخشی از برنامه آموزشی است که در آن خلاقیت مطرح نیست بلکه تنها یک نمونه ویا ترتیب حروف آن مد نظر است.
املای یک کلمه بسیار مشکل تراز خواندن آن کلمه است چرا که باز شناسی یک کلمه چاپی، یک عمل کد برگردانی است لذا بعضی از کودکانی که در خواندن ضعیف هستند، در املا نویسی هم دچار مشکل می باشند.نوشتن املا مستلزم تواناییها وخرده مهارتهای بسیاری است.دانش آموز قبل از هر چیز باید قادر به خواندن کلمه باشد.حافظه حرکتی نیز عاملی در املا محسوب می شود.یعنی شخصی که برای بار دوم کلمه- ای رامی نویسد، باید اعمال حرکتی آن کلمه را بخاطر آورد.
انواع اشتباهاتی که کودک در املا نویسی مرتکب می شود از یک نوع نیستند تا بتوان با اتخاذ یک روش،همه آن اشتباهات را از بین برد.دراینجا به تجزیه وتحلیل انواع غلط های املایی می پردازیم:
انواع مشکلات
1-ضعف دقّت: (دقت یعنی تمرکز کافی بر کاری جهت جایدهی آن درمغز)
-حذف یا اضافه کردن نقطه .مثال:بازار=بارار رفت=رقت
-حذف یا اضافه کردن دندانه : سیب=سسیب
-حذف یااضافه کردن سرکش : کار=گار قشنگ=قشنک
-حذف یا اضافه کردن تشدید: بنّا=بنا کتاب-کتّاب
-حذف یا اضافه کردن یک صدا: رفت=رفته باران=بارن
روشهای درمانی
۱- دو تصویر را که شبیه به هم هستند ولی در جزئیات کمی با هم متفاوتند را در اختیار کودک قرار دهید و از او بخواهید تفاوتها و تشابهات آنها را بیان کند.
۲-کارتی را تهیه کنیدو کلمه مورد نظر را روی آن نوشته و برخی حروف آن را حذف کنید تا کودک حروف حذفی را بنویسد. مانند: مادر ما.... ماد...
۳-تصحیح دیکته توسط دانش آموز روش موثری است.
2-ضعف حافظه دیداری: کودک به خوبی قادرنیست تصویر حرف مورد نظر رابه خاطر آورد.ودر نتیجه در صداها وحروفی که صدا وتلفظ آنها مثل هم است دچارمشکل می باشد
مثل: انواع (ث-س-ص)- ثریا=سریا صدا=سدا
-انواع (ت-ط) طوطی=توتی حتّی=حطّا
-انواع ( اِ - - ﻪ) اِمام= عِمام عِلّت=اِلّت
-انواع ( ح- ﻬ ) خوش حال=خوش هال همیشه=حمیشه
-انواع (ز-ض-ظ-ذ) مریض=مریز ناظم=ناضم گذشته=گزشته
-انواع(غ-ق) ورق=ورغ کاغذ=کاقز
روشهای درمانی
۱-چند شکل و یا چند وسیله به کودک نشان داده و سپس پنهان کنید.واز کودک بپرسید نام وسایل را بگوید.
۲-چند وسیله و یا کارت را مرتب نمایید و در حضور کودک ترتیب آنها را به هم بزنید و از کودک بخواهید آنان را مانند قبل مرتب کند.
۳-تصویری را به کودک نشان داده و سپس بردارید و از کودک بخواهید جزئئات تصویر دیده شده را بیان کند.
۴- بر روی یک کارت واژه های هم خانواده را بنویسید تا کودک ببیند(مانند: نظر-ناظر-منظور-منظره-نظارت)
۵-کلمه صحیح را بصورت درشت بنویسید تا کودک با انگشتش آن املای آن را در هوا بنویسد.
3-ضعف حافظه شنیداری: کودک شنیده هارا به یاد نمی آورد وبرخی از کلمات را جا می اندازد(جا اندازی کلمات یا جمله ها به دو دلیل صورت می گیرد:1 -ضعف حافظه شنوایی 2-کند نویسی)
روشهای درمانی
۱-در ابتدا ۲ یا ۳ کلمه بگویید و از کودک بخواهید آنها را بعد از شنیدن تکرار کند.سپس تعداد کلمات را بیشتر کنید.
۲-یک جمله و سپس چند جمله بگویید و از کودک بخواهید آنها را تکرار کند.
۳-چند دستور به کودک بدهید و از او بخواهید آناه را به ترتیب اجرا کند.
4-ضعف توالی دیداری: دانش آموز ترتیب نوشتن صداها را به یاد نمی آورد. مثال:مادر=مارد درخت=ردخت دارد=دادر
روشهای درمانی
۱-حرکاتی ورزشی انجام دهید واز کودک بخواهید آنها را به ترتیب اجرا کند.
۲-از کودک بخواهید حروف نوشته شده را از راست به چپ بگوید.
۳-روی یک کارت ۴-۳ کلمه بنویسید تا کودک ببیند سپس از او بخواهید که حروفی را که دیده است به ترتیب بیان کند.
5-تعویض کلمه: دانش آموز کلمه را به دلخواه خود عوض می کند.(خواندن بهترین روش درمان است)
مثال: رفت= گرفت
6-مصطلح نویسی: دانش آموز به جای کلمه مورد نظر،اصطلاحی را که بین مردم رایج است می نویسد(اصطلاحاَبه زبان محاوره ای می نویسد).درمان:بر خواندن و تلفظ کلمات تاکید شود.
مثال: تلفن=تیلیفون
7-ضعف حساسیت شنیداری: کودک درشنیدن صداهای هم وزن حساس نیست (صداهای هم وزن را با هم اشتباه می گیرد و یا صداهای آخربرخی ازکلمات را حذف می کند(مثال:صبح= صب رفتند=رفتن)
صداهای هم وزن:
مثال: (ج-ژ) ژاله=جاله پژمرده=پجمرده
مثال: (گ-ق) انقلاب=انگلاب
مثال: (ت-د) رفت=رفد
مثال: (ف-و) تلویزیون=تلفزیون
مثال: (ک-ت) سکوت=ستوت
مثال) :ن-م) انبار=امبار
مثال: (ب-و) مسواک=مسباک
روشهای درمانی
۱- از کارت تصاویر و نوار صداها استفاده شود وکودک می بایستی صدایی را که شنیده ، تصویرش را هم پیدا کند.
۲-چشم کودک را ببندید و از دیگران بخواهید او را صدا بزنند سپس کودک باید نام آن فرد را بگوید.
۳-جهت تقویت حساسیت شنوایی از بلند کردن صدای رادیو و تلویزیون پرهیز کنید.
۴-چند کلمه یکسان و متفاوت بگویید واز کودک بخواهید به شما بگوید که آیا کلماتی را که شنیده شبیه هم هستند یا نه.مانند: کار-کار جارو-پارو شیب-سیب
8-قرینه نویسی: سرعت عمل کودک زیاد است ولی برعکس می نویسد.( می بایستی با کودک جهت یابی کار شود).
9-تمیز یا تشخیص بینایی: کودک در ادراک ریزه کاریها وجزییات کلمه ای که به خاطر سپرده، دچار مشکل می باشد.
مثال: تبر=بتر روز=زور دوش=دوس خانه=جانه
روشهای درمانی
۱-چند شکل مشابه و یک شکل متفاوت رسم کنید و از کودک بخواهید دور شکلی که با بقیه متفاوت است خط بکشد. مثال: 
۲-نمونه حروف سمت راست را از بین حروف سمت چپ پیدا کند.مثال: ل= م-ن-ل-ف
۳-نمونه کلمه سمت راست را از بین کلمات سمت چپ پیدا کند.
مثال: است= دوست-بست-است-هست
۴-حروف را درجهات مختلف روی کارت بنویسید و از کودک بخواهید حرف مشخصی را پیدا کند.
۵- شکلهای مختلف هندسی را تکمیل کند.
۶-یک روزنامه و یا متن در اختیار کودک قر ار دهید و از او بخواهید حرف خاصی را پیدا کند(مثلا صدای ق را در متن پیدا کند).
10-نارسا نویسی: دانش آموز،کلمه را بدخط،کمرنگ یا پررنگ، ولی درست می نویسد.این حالت اغلب با اختلال درکارکرد سیستم عصبی صورت می گیرد ونشان می دهد که کودک در انجام اعمال حرکتی مورد نیاز برای نوشتن ضعیف یا ناتوان است.
روشهای درمانی
۱-کودک می بایستی روی وایت برد نقاشی کند.
۲-ارتفاع میز با قد کودک متناسب باشد.
۳-نحوه مداد گرفتن کودک صحیح باشد.
۴-از مداد باریکتر استفاده شود.
۵-از کودک بخواهید روزنامه باطله مچاله کند.
۶-شکلهای مختلف را با قیچی ببرد.
۷-نقطه چین ها را کامل کند.
۸- با خمیر بازی شکلهای مختلف بسازد.
11-وارونه نویسی: به ندرت اتفاق می افتد. اگر در سنین قبل ازدبستان صورت گیرد وحتّی درکلاس اول دبستان زیاد وپی در پی تکرار شود امری طبیعی است. اما اگر با گذشت چند ماه از سالتحصیلی رخ دهد نیاز به درمان آموزشی دارد.
روشهای درمانی
۱-آموزش تن آگاهی(کودک اعضای بدن را بشناسدو آنها را حرکت دهد: دست چپ و پای راست-گوش راست و چشم چپ را همزمان ببندد و...)
۲-تقویت جهت یابی(بالا-پایین-چپ-راست و...)
۳-از پازل آدمک جهت شناخت اعضای بدن استفاده کند.
12-مشکلات آموزشی: چنانچه دانش آموز از آموزش کافی برخوردار نشود مرتکب این اشتباهات املایی می شود: (شده=شوده امیر المومنین=امیرلمومنین
بندگان=بنده گان و...) .این مشکل به روش تدریس معلم بر می گردد.
-دانش آموز استثناﺋات را رعایت نمی کند . (خوا-اُ-)مثال:خواهر=خاهر خوراک=خُراک خُروس=خوروس
-سرهم نویسی(طبق دستور العمل دیکته)
-جدانویسی(طبق دستور العمل دیکته)
-اشکال درنوشتن صدای: اِ ِ خانه=خانِ خسته=خستِ اِمام=عِمام
- تنوین : حتماَ=حتمن مثلاَ=مثلن
روشهای درمانی
۱-کار در زمینه استثنائات(خوا-و...) پر کردن کلمات خالی که صدای (خوا) دارند توسط دانش آموز-این صدا بوسیله نقطه چین نوشته شده تا دانش آموزان آن را پر رنگ کنند -جمله سازی با کلماتی که صدای(خوا) دارند-پیدا کردن کلماتی که صدای(خوا) دارند در متن های مختلف از جمله روزنامه و...-نوشتن کلمات مختلف که این صدا را دارند مانند: خواستن-خواهش-خواستگاری-خوابیدن-تخت خواب و...-نشان دادن تصاویری که در آنها صدای (خوا) تلفظ می شود مانند: تخت خواب-خواهر-خواستگاری-و...)
۲-کار در زمینه صداهای ربط ( تکرار و تمرین-بر تلفظ صحیح تاکید شود- کلمات در متن پیدا شوند-جمله سازی شود-و...)
۳-کار در زمینه ه آخر کلمات:(چسبان و غیر چسبان).مانند تمرین بالا انجام شود
۴-رفع اشکالات مصطلح نویسی.( نوشتن صحیح کلمات -تاکید بر تلفظ آنها-جمله سازی و...)
********************************************************
راهکارهایی جهت تقویت مشکلات دیکته نویسی
*تصحیح دیکته سایر دانش آموزان .
*نقطه گذاری ،سرکش گذاری،تشدید گذاری و دندانه گذاری برای کلماتی که توسط معلم نوشته می شود.
*رنگ آمیزی،نقاشی،وصل نقطه چین.
*کامل کردن کلمات ناقص.
*پیدا کردن کلمه صحیح از بین چند کلمه که غلط نوشته می شوند.
*تمرینات ماز،پازل، حل معما، پیدا کردن تفاوتها و تشابهات تصاویر.
*سایر بازیهای فکری.
*چند تصویر به کودک نشان داده شود و سپس تصاویر پنهان شوند و از وی خواسته شود که نام آنها را بگوید.
************************************************************
نمونه تمرینات
جهت رفع مشکلات دیکته نویسی دانش آموزان مقطع ابتدایی ٬علاوه بر تقویت فرایندها(دقت-ادراک-حافظه)این تمرینات نیز بصورت نمونه ارائه گردیده و والدین محترم و همکاران گرامی می توانند تمرینات بیشتری اضافه نمایند.
نمونه 1 :دانش آموز عزیز ،برای کلمات زیر تشدید بگذار(تشدید پایه اول)
نَجاری-نَقاش-تَشکر-قَنادی-اول-بَزازی-تولد-قُلک-کَفاشی-مُربا-مُدتِ-اَما-تَوجه-اَره-تِکه-مَکه-مُرتب-بَچه ها-دِقت-شِدت-تَهیه-موفق-دُکان ها-سِکه-شَلاق-بَنا-جِدی-مِلت-پِله-بَقال-قُله-مِلی-بَره-جَهنم-دَره -کَله-اِتفاق-
*********************
نمونه 2-دانش آموز عزیز،برای کلمات زیر سرکش بگذار-(فارسی بخوانیم -پایه اول)
کاو -کوسفند- کرگ-کُل - پلنک--کَوَزن-خرکوش-انکور-جنکل - کوش -کُربه -مادربزرک-می کوید- زندکی- سک-کنجشک-قشنکی- کیلاس-آموزکار-پِدَر بُزُرک-کاری-کاز-بَرک-سَنک-رَنک-مَرک-اَنکُشت-اَنکُشتَر-شاکِرد-کوشی-نارِنکی-کِریه-یادِکاری-مَکَس-رَنکین کمان-زَنک-دیک-اَکَر-پَرَندِکان-کَز-کُرکان-مِداد رَنکی-کِرِفت-بَرکَشت-نِکاه-می کُفت-دیکَر-دیکَران-می کویَند-کِرامی-کَرم-
***********************
نمونه 3-دانش آموز عزیز،با کلمات زیر جمله بساز.(پایه اول)
داد..............................
دارَد.............................
بود..............................
آمَد.............................
بار...............................
دَر...............................
روستا.........................
*******************
نمونه4 : دانش آموز عزیز،از روی کلمات زیر، یک بار بنویس(فارسی پایه اول-صدای ط)
خاطرات.................................خاطره........................
قَطار.......................................بَلوط.........................
وَسَط......................................حَیاط........................
طَناب.....................................طاهره......................
طوطی....................................وَطَن........................
خَیّاط....................................طولی........................
طول....................................خَطر...........................
*********************
نمونه5-:دانش آموز عزیز، با کلمات زیر جمله بساز (مناسب برای دانش آموزان پایه های اول و دوم).
صدای ﺳ س
سوسَن........................................................................................
سَبَد............................................................................................
یاس.............................................................................................
سوزَن...........................................................................................
سَرما...........................................................................................
*************************
نمونه 6-دانش آموز عزیز برای کلمات زیر تشدید بگذار(فارسی پایه دوم)
-قصه های-لذت-حتی-بچه های-تشکر-مجله های-بقیه ی-اول-معلم-اتفاق هایی-اما-مدت-معلمش-بقیه-تعجب-بنا-منظمی-مرتبی-تکه ابر-محبت-جمعیت-قله ی-اولین-تهیه-نقاشی-نجار-کفاشی-بزازی-قنادی-عکاسی-موفق-سوم-حضرت محمد-مدتی-دوم-ثریا-اره ماهی-دکان ها
***********************
نمونه 7-دانش آموز عزیز،با کلمات زیر جمله بساز. (فارسی پایه دوم)
خدایا.............................
مهربان..........................
سپاسگزارم...................
***********************نمونه 8-درس 3-فارسی پایه دوم
دانش آموز عزیز،از روی کلمات زیر یک بار بنویس.(یکی از موثرترین روشهاست)
وقتی....................عجله......................... پرسید.......................
باسواد..................هستیم........................لبخندی....................
******************
نمونه 9-دانش آموز عزیز برای کلمه های زیر سرکش بگذاروآن هارا بخوان(فارسی پایه دوم)
سپاس کزارم-آموزکار-کروهی-بکویید-چکونه-کفت وکو-آن کاه-زنک-بزرکی-بزرکترم-نکاه-اکر-کذاشته ای-نکفت-کذشت-نکران-هفت سالکی-همیشکی-کرفت-بجنکد-کنجشک-کوش-بجنکی-کرسنه-می جنکم-جنک-جنکید-نکه داری-خرکوشها-جنکیدن-زندکی-کوش های-نکه داریم-مثل کل-کهواره اش-بزرک-قشنک-بکویم-کفتم-دیکر-کرفتم-جنکلی-دیکری-کفتند-جنکل-نکذشته-برکردد-برکشت-رنکین کمان-می کفت-دیکران-کذاشتند-رنک-کریه-هفت رنک-کریه ی-کندم های-قشنکی- کرم-رفتکر-خوشرنکی-رانندکی-کل های-ناکهان-کیاهان-می کویی-کاهی-سنک ریزه ها-می کذشت-می کوییم-پدربزرک-می کوید-کُلاب-کوشه ی-کندم-مادربزرک-کل دسته ها-چادر کلی-هرکز-زیارتکاه -آرامکاه –ارک بم-کیلان-صبحکاهی-کل لاله-کذشته-می کویند-هنکام-کل دادن-می کذارند-یک دیکر-بزرکترها-درکذشتکان-پرندکان-کنجشکها-به کوش-کفتیم-برکردانیم-انکار-رنکارنک-هررنکی-برک ها-می کذاریم-پُرکل-می کوید-می کویم-سفالکر-بازیکر-بازیکری-کارکردانی-چکونه-بزرکترین-برکشتن
**************************
نمونه 10-دانش آموز عزیز جملات زیر را مرتب کن.
کمک-کن -به من-خدایا...........................................................
بچّه ها-شدند-خوش حال-خیلی..............................................
میکروب ها-خطرناکی-موجودات-هستند...................................
-هیچ-نمی شنیدیم-صدایی-را.................................................
-پزشک-جنگل-بود-دارکوب.....................................................
**********************
نمونه 11-دانش آموز عزیز، داستان زیر را بخوان و زیر کلماتی که صدای (ح)دارند خط بکش.(پایه اول و دوم)
احمد صبح زود از خواب بیدار شد. دست و صورتِ خود رابا آب و صابون شُست و
سِپس با حوله خُشک کرد .صبحانه یِ کاملی خورد و به سمتِ مدرسه حَرکت کرد.
او آن روز اِحساسِ خوش حالیِ زیادی داشت.
********************
نمونه 12-دانش آموز عزیر، جاهای خالی را با صدای ((اﻳ-ﻳ-ی-ای)) پر کن.(پایه اول و دوم)
ﺳ....ب ﺑَ.....دار .......ران
اَﻣ......ن ﻣ...نا روسَر...
.....ستاد مد....ر دور....
بوﺳ....د .....مان دار....م
*******************
نمونه 13-دانش آموز عزیز، با نشانه ی آخر هر کلمه ,کلمه ی جدیدبساز ودر جای مناسب بنویس.(پایه اول و دوم)
مثال:وَرزش= شیرین
شادی......... دَماوَند.......
نانوا.......... اِمتیاز.........
کِشاوَرز........ نام.............
مِسواک........ این...........
**********************
نمونه 14-دانش آموز عزیز٬ دور کلمه هایی را که ( ای) می گیرند خط بکش.(مناسب برای پایه اول و دوم).
دانه بیدار رَزمَنده بَسته
ایران نامه پسته آبادان
رانَنده بیمار دانه آواره
نَرده سِتاره مداد اِمروز
********************
نمونه 15-کدامیک از کلمات زیر دارا ی صدای اولی مشابهی است آنها را در یک ستون کنار هم بنویس.(پایه اول و دوم).
آب باد باران آش ایران آتَش
ایستاد نان آرام بیرون بود سیب
شانه آسمان نام نَماز مَردم تازه
نامِه داد راز دارَد توت داماد
**********************
نمونه 16-دانش آموز عزیز،کلماتی که حرف آخر آنها مثل هم است داخل یک ستون بنویس.(پایه اول).
ایران - مداد - سبد - سبز - نان- شب - تراش - بیداری- ایرانی -
دست - درس - است - ایستاد- تاب - آش –کلاس- داس - سرباز -
سرما - مرد - توت - تبر- مار - دندان - باران - دستور - بدن
نشان - دانش - بابا - سرسبز - اسباب - سیب- داد- مادر -
************************
نمونه 17-دانش آموز عزیز،متن زیر را بخوان و دورکلمه هایی که (ﺷ-ش)دارند خط بکش.(پایه اول و دوم)
آرَش دانِش آموز اَست.او شیرازی اَست. بَرادَرش,نادِر نام دارَد.اِمروزسه شَنبه بود.شامِ اِمشَب آنان,آش اَست. مادَر دَر آش,رِشته می ریزَد.آنان پیش ِمادَرنشَستَند.آرَش آشِ شور را دوست نَدارَد.بَرادَران دَستِ مادَر را با شادی بوسیدَند. آنان نِشان دادَند,مادَرِشان را دوست دارَند.آنان دیشَب سِتاره ای نورانی را دَر آسِمان دیدَند.
******************
نمونه 18-دانش آموز عزیز،متن زیر را بخوان ودور کلمه هایی که (ژ)دارند خط بکش.(پایه اول).
آقا بیژن ومنیژه خانُم یِک پسر ودو دُختردارند.پسرِ آنها پِژمان نام دارد.نامِ دُخترانِشان :ژیلا و مُژگان می باشد.پِژمان ورزش ژیمیناستیک را خیلی دوست دارد.مژگان ازمادرش بافتن ژاکت وژیلا هم درست کردن ژله را یاد می گیرند.آنان دوست دارند مانندمادرشان هنرمند باشند.آقا بیژن در ژاندارمری کار می کند.او یک ماشین ژیان دارد.او به افراد خانواده مژده داده است که تا هفته ی دیگر یک ماشین پژو می خرد.همه ازشنیدن این خبر بسیار شاد شدند.
**************************
نمونه 19- دانش آموز عزیز،در جاهای خالی صدای مناسب بنویس.(پایه اول و دوم)
ﻗ...ﻪ ی (ﺳ-ﺻ-ﺛ) اﻋ....ﺎﻱ (ز-ذ-ﺿ-ﻅ)
ﻟ....ت (ز-ذ-ظ-ﺿ) ﺗ... میم(ﺻ-ﺳ-ﺛ)
......بح(ﺛ-ﺻ-ﺳ) ﺑﻌ.....ی(ز-ذ-ظ-ﺿ)
حیا........(ط-ت) ﻣﺨ....وص(ﺻ-ﺛ-ﺳ)
.......ف(ﺳ-ﺛ-ﺻ) سرا.......(ق-غ)
*******************
نمونه 20-دانش آموز عزیز،دور کلمه صحیح خط بکش.( پایه دوم)
خوش هالم ––خوش حالم –خش حالم
خاندن-خواندن
سدا-صدا-ثدا
گزشته-گذشته-گضشته-گظشته
سپاس گزارم –سپاس گذارم-سپاص گزارم
یستادند-ایستادند
نازم-ناظم-ناذم-ناضم
******************
نمونه 21-دانش آموز عزیز،دور کلمه هایی که و—اُ دارند خط بکش. (پایه اول)
نامِ بَرادَراو امین می باشد.او نوزاد است. داوود از او مُراقِبَت می کُند. امین گُرسنه اش شُده و گریه می کُنَد.مادر خوراکیِ خوش مزه ای برایِ امین دُرُست می کند.او آن را می خوردوسیر می شود. او اکنون کودکی نوپا شُده است .
*******************
نمونه 22- دانش آموز عزیز، صدای آخر این کلمات رابنویس.(پایه اول)
آب=.............. آباد=.......... نان.................
داماد=............ دام=.......... شیر................
*********************
نمونه 23-دانش آموز عزیز،کلمات زیر را بخوان وبرای آن ها نقطه بگذار.(پایه اول و دوم).
بودبم(بودیم)- دوسنان(دوستان) -بارار(بازار) -دبرور (دیروز)ابرانی(ایرانی)
آزمایس(آزمایش) -آراد(آزاد)-رن (زن)- بسننی(بستنی)
تمبز(تمیز)- سوب (سوپ)-نرسو(ترسو)- دبسنان (دبستان)-سام(شام)
**********************
نمونه 24- دانش آموز عزیز،به آخر این کلمات ( ﻪ---ﻩ )اضافه کن.(پایه اول -دوم)
ادار....... اداﻣ ....... ساد.......... داد.......... تر................
اراد....... آماد.............. آزاد...........
******************
نمونه 25- دانش آموز عزیز،با توجه به کلمه ای که سمت راست نوشته شده،کلمات سمت چپ را کامل کن.(پایه اول).
ایرانی = ایرا ﻧ ..... ایرا......... ایر...... اﯾ..............
**********************
نمونه 26-دانش آموز عزیز،جملات زیر را بخوان و کلمه ی اضافه راخط بزن. (پایه اول –دوم-سوم).
-من بازی در باران درد را دوست دارم.
-آن مرد در انباردارد سیب زمینی ندارد .
-مادیروز در امروز تبریز بودیم.
-دیشب در آسمان ستاره ای زیبا دیدم آن.
-من بسیار شادم شیرینی.
*********************
نمونه 27-دانش آموز عزیز،دور کلمه ای که صدای اولش با کلمات دیگر فرق دارد خط بکش.(پایه اول –دوم).
*خاک- خرس-مسافر-خانواده
*فراموش-فردا-فرش-گاری
*پرواز-تنور-پوست-پسته
*مسواک-مرد-انبار-مادر
******************
نمونه 28-دانش آموز عزیز،با کلمات به هم ریخته ی زیر یک جمله بنویس.(پایه اول و دوم)
*موز-من-دارم-دوست.............................................................
*ما –اتوبوس-با-مدرسه-می رویم-به.........................................
*جمشید-می پوشد-پشمی-در-زمستان-جوراب..............................
*گم-کرده-خودکار-برادرم-قرمزش-را..............................................
*********************
نمونه 29-دانش آموز عزیز،جملات زیر را بخوا ن و تصحیح کن.(پایه اول –دوم-سوم)
*خداوندبخشند ومهربان اسپ..................................................
*کل های رز در گلدان پزمرد شده اند......................................
*دستانم را با آب وسابون می شوتم..........................................
*آن کتاب تساویر زیبای ای دارد.................................................
*بچه حا یس از نماز سلوات فرسنادند........................................
************************
نمونه 30-دانش آموز عزیز،برای کلمات زیر تشدید بگذار.( تشدید گذاری –کلیه کلمات پایه چهارم)
اما-غرید-فعال-نقاشی-بنایی-مدتی-معلمی-جبار-اولین-بچه ها-تحمل-سن آن ها-ملل متحد-مهم-اول-شدت-ضربه فنی-حتی-قصه-اتفاقا-سرو کله اش-مرتب-غصه اش-چکه-دقت-معلم-تهیه-اطلاعاتی-محله ی-تکه-توجه-در حق-حقا-قصابی-متوجه-قصاب-عمه اش-محرم-سجاد-سکه-محل -خطی-توجه-متعلق-تپه-مجسمه-قله-دره-ملی-حافظیه-دره ها-سعدیه-مواد معدنی-مقدس-البته-مرمت-مدت-مهمی-عدهی-قصه ی-تعجب-معین-توجهم.
********************
نمونه 31-فارسی پایه چهارم-تصحیح دیکته
دانش آموز عزیز،متن زیر را تصحیح کن.
-بیمار که هرف های غساب را شنید،دوباره سدای گاو درآورد وقزا خاست.
-یکی به دونبال مجودات اجیب و قریب فزایی است.
-ایدی اسلی تو را خدا مرهمت کرده است.
-حوای قبار آلود و زمین داق و صوزان بود.
-شور وشوغ بچه ها پس از ورود به موذه وسف شودنی نبود.
-مردوم از پیر و جوان به صمت غله روان شدند.
*************************
نمونه 32-دانش آموز عزیز،برای کلمات زیر سرکش بگذار.(کلیه کلمات پایه چهارم)
کل-برک های-کفتم-آفریدکار-اکر-هنکام-برکشتم-ناکهان-زندکی-بندکان-هرکز-صبحکاهت-شاکردی-آموزکاری-کرفتم-سرکردان-دیکر-نکه داری-کذراندم-بزرکی- کلرخ-تنک-آب گوشت-کذشت-برکردم-نمی کذرد-می کوید-کله-فرهنک-جنک-فرهنکی-روزکار-دکر-کلزار-کشایش-ورزشکاه-کروه-کذشتندکرفت-مادربزرک-مکر-کوشه ی-کلوله-کشت-انکشت-بکذارم-بکویند-هیچکاه-کذاشته-تشنکی-بجنکم-رستکاری-کاوشکران-کلناز-کذشتکان-یادکاری-آکاهی-نکران-اندوهکین-زیرگوشی-بازکو-نکریست-سنکی-کیلان-جنکل-آرامکاه-نویسندکان-ارک بم -نکه داری-سازندکان-کاز-پرندکان-می کذارند-آسودکی-کفت و کوی-چنکال -بازکشته اند-شکفتی های-بازکشت-شیرین کفتار-توانکران-ستمکر-بیکاری-رایکان-درمانکان-کفته-سرکذشت-پیشکاهش-کویندکان-ناکاه-کمان-می کویی-کز-بکذرد-کذراند-کردو-نویسندکان-نهنک-
***********************
نمونه 33-دانش آموز عزیز،دور کلمات صحیح خط بکش.(فارسی پایه چهارم)
غامت-قامت
آفریدکار-آفریدگار
ناکهان-ناگهان
غرّید-قرّید
لتف-لطف
محبّت-مهبت-موهبت
*********************
چهار قانون خوشبختی:
1) قلبتان را از نفرت پاک کنید.
2 ) ذهنتان را از نگرانی ها دور کنید.
۳) ساده زندگی کنید.
4) توقعتان را کمتر کنید.
بسیاری از افراد از همان دوران ابتدایی به دنبال شیوه صحیح یادگیری و درس خواندن بودهاند. از شیوههایی مانند حفظ کردن گرفته تا حبس کردن خود در یک اتاق، ولی در اینجا شیوههای جالب و گاهاً موثرتری برای مطالعه در اختیار شما گذاشته شده است.
اگرچه بسیاری از دانشجویان به مطالعه در کتابخانه شدیداً معتقد هستند، اما برخی دیگر نیز بر این باورند که تغییر متناوب محیط مطالعه، برای یادگیری بسیار موثر است. چرا که حافظه انسان براساس موقعیت و مکان شکل میگیرد، در نتیجه تغییر محیط مطالعه، میزان به خاطر سپردن چیزهایی که یاد گرفتهاید را افزایش خواهد داد.
مطالعه و انجام تکالیف گروهی
هیچ وقت قدرت همکلاسان و هم گروههای خود را دست کم نگیرید، به ویژه وقتی که بر روی یک مسئله دشوار کار میکنید. تقسیم مسوولیت یکی از راههای موثر جهت فائق آمدن بر مشکلات و کاهش حجم کاری و درسی میباشد و به شما اطمینان میدهد که درس را بهتر بفهمید. این فعالیت گروهی ممکن است حتی منجر به پیدا کردن یک دوست جدید شود.
استفاده از کارتهای فلش
بعضی وقتها بهترین شیوه، همان شیوهای است که همیشه از آن استفاده میشود. درست است که کارتهای فلش قدیمی هستند، اما هنوز وسایل خوب و قابل اتکایی به شمار میآیند. نوشتن نکتهها، تعاریف و توضیحات بیش از یک بار، به نقش بستن اطلاعات در حافظه کمک میکنند. ضمن اینکه این کارتها، یک وسیله بسیار عالی جهت یادآوری و تداعی تعریفها نیز میباشند.
امتحان دادن
هر چقدر هم که از امتحان تنفر داشته باشید، مطالعات نشان میدهد که یک ارزشیابی جدی مانند امتحان، نه تنها مۆید میزان دانش دانشجویان است، بلکه میتواند کیفیت و ارزش علمی دانشجویان را نیز افزایش دهد. آزمونهای متناوب به یادگیری دوباره و به خاطر آوردن اطلاعات ما کمک میکند.
خوابیدن
یک ذهن خسته، ذهنی کند است. پس به اندازه کافی بخوابید و شاهد افزایش معدل درسی خود باشید.
خود را فقط در گروهی خاص قرار ندهید
دانشجویان، اغلب خود را در یک دسته خاص طبقهبندی میکنند. مثلاً خود را دانشجوی دارای هوش دیداری یا دارای هوش شنیداری قلمداد میکنند، یا اینکه برخی معتقدند طرف چپ مغزشان فعالتر است و برخی دیگر میگویند که طرف راست مغزشان فعالتر است. تحقیقات نشان میدهد که این طبقهبندیها به میزان زیادی همراه با خطاست. بهترین شیوه این است که به جای نگرانی درباره اینکه در کجای فرآیند یادگیری قرار دارید، مناسبترین شیوه یادگیری را مطابق با تواناییهای خود پیدا کنید.
حضور در کلاس
شاید این مسئله بدیهی و واضح باشد. اما سخنرانیهای طولانی استادان و زمان شروع کلاسها در ساعات اولیه صبح، اغلب باعث شده است که شرکت در کلاس تا حدودی سلیقهای شود.
بهترین شیوه برای آمادگی در امتحانات، حضور در کلاس درس است. در این صورت میتوانید با سلسله مراتب درسی آشنا شده و از مطالبی که از آنها امتحان گرفته میشود، مطلع شوید.
خود را غرق جزوههای متعدد نکنید
با توجه به این ضربالمثل قدیمی که کیفیت بهتر از کمیت است، یافتههای دانشمندان نشان میدهد که غرق شدن در خیل عظیم جزوهها و کتابهای درسی متعدد، شیوه موثری برای یادگیری نیست. بلکه بهترین شیوه، تمرکز بر روی یک موضوع و وقت گذاشتن بر روی آن تا زمان تسلط کامل بر روی مطالب موجود در آن کتاب است. همیشه سعی کنید کمتر بین موضوعات مختلف گشته و منبع خود را تغییر دهید. به عبارت سادهتر، از این شاخه به آن شاخه نپرید، در این صورت کمتر خسته شده و بیشتر یاد میگیرید.
منظم باشید
تنها چیزی که از داشتن یک ضربالاجل زمانی بدتر است، از دست دادن این ضربالاجل میباشد. پس سعی کنید همیشه منظم باشید و از تعلل و به تعویق انداختن وظایف خود اجتناب کنید.
ترویج خشونت
به خوبی روشن است که هویت هر اجتماع، بر پایه شخصیت افراد و به ویژه نوجوانان و
جوانانش شکل میگیرد و هر مقدار که افراد جامعه، مبتلا به صفات خشونت بار باشند، آن
جامعه دارای ناآرامیها و عدم امنیت بیشتری است، که به جرئت میتوان گفت دیدن
فیلمها و اکشنهای خشن به خصوص از نوع هالیوودی، تأثیر بسیاری در تحقق این وضعیت
دارد.
سست شدن بنیان خانواده
خانواده و افراد آن، سهم بسزایی در شکلگیری اجتماع دارند، که توجه به این امر
مهم در جوامع اسلامی، منجر به شکلگیری و تحقق تمدن اسلامی میگردد. اما دشمن که به
اهمیت این کانون پر مهر یعنی خانواده، به خوبی پی برده است، در جهت عفتزدایی از
جوامع دینی و اسلامی، دست به تدوین و انتشار فیلمهای نامناسب نموده است تا با
تبلیغات گسترده، دامان همه آحاد جامعه را بگیرد.
الگوگیری غلط
از دیگر تلاشهای شبکههای ماهوارهای، ایجاد فرهنگ جایگزین به جای فرهنگ ایرانی
- اسلامی و ارائه سبک زندگی با مدل غربی و یا الگوهای شرقی نزدیک به غرب میباشد.
نشان دادن جلوه خرافی از دین، یکی از نمودهای این شیوه، جهت تغییر الگوی فرهنگی
جامعه میباشد، که در این الگو ،افراد ضمن حفظ وابستگیهای دینی و اعتقادی، با دین
و فرهنگ اصیل فاصله گرفته و بیگانه میشوند.
شکلگیری اجتماع دارند، که توجه به این امر مهم در جوامع اسلامی، منجر به شکلگیری
و تحقق تمدن اسلامی میگردد.
دخالت در امور کشور
یکی دیگر از آسیبهایی که جامعه ما با ورود ماهواره به خانهها به آن دچار شده
است، دخالت سیاسی قدرتهای بیگانه در امور داخلی کشور است. این قدرتها با
راهاندازی شبکههایی که، علیالظاهر دارند سعی میکنند خیلی بیطرفانه واقعیتهای
رخداده را به اطلاع بینندگان بی خبر برسانند، خیلی زیرکانه، اخبار و اطلاعات را
جهتدهی نموده و خواستههای خویش را به مخاطبین القاء کرده و حتی گاهی پا را فراتر
از این گذاشته و مستقیماً از مخاطبینشان میخواهند که به مبارزه بپردازند.
برخی از شبکههای ماهوارهای نیز به شایعه سازی، ایجاد فضای بدبینی و کاهش
اعتماد اجتماعی در جامعه مشغولند که صد البته، بودجه آنها نیز از طرف سازمان سیا و
نهادهای مشابه آن تأمین میشود.
مخدوش شدن فرهنگ دینی
دشمن از هر وسیله و رسانهای برای مورد حمله قرار دادن فرهنگ مسلمانان بهره
برداری میکند و ماهواره نیز یکی از این وسیلهها و رسانههاست.
در سالهای اخیر، شبکههای ماهوارهای راهاندازی شده توسط دولتهای غربی، تلاش
فراوانی نمودهاند تا با انواع روشها، فرهنگ دینی جامعه را زیر سۆال ببرند و این
حربه را گاهی با ایجاد شبهه، گاهی با تحقیر، گاهی با تخریب اساس مذهب و گاهی با سخت
جلوه دادن اعمال مذهبی پیش میبرند. این شبکهها هیچ ابائی ندارند که حتی خیلی
آشکارا به مقدسات مردم توهین نموده، یا آنها را مسخره نمایند.(تبیان)
