به گزارش تیم رصد پایگاه خبری سمنا به نقل از فرهنگ نیوز، حضرت آیت‌الله مظاهری جایگاه عید نوروز در اسلام و علت مهر تأیید ائمه اطهار (ع) بر این عید را تشریح کرده‌اند.

متن سخنان این مرجع تقلید به شرح ذیل است:

* انواع عید

ما ایرانیها سه عید داریم: اوّل، عید اسلامی، که مسلمانهای دیگر هم دارند، مثل عید فطر و عید قربان که در این دو عید نماز عید هم وارد شده است و در قنوت نماز هم نام عید ذکر شده ‌است. همچنین عید مولود پیغمبر اکرم(ص) و یا مبعث آن حضرت.

عید دوّم، عید مذهبی است که فراوان است و همان عیدهایی است که شیعه دارد و عمده ی این عیدها، عید غدیر و نیمه ی شعبان است. همه اعیاد مذهبی ما مهم است، اما عید غدیر و نیمه شعبان، یعنی میلاد باسعادت حضرت ولیّ عصر «ارواح العالمین فداه‌» اهمیّت خاصّی دارد.

عید سوم ما ایرانیها، عید نوروز می‌باشد که یک عید ملّی است، یعنی ایرانیها این عید را دارند.

* عید نوروز از نظر اسلام

از روایات فهمیده می‌شود ائمّه طاهرین(ع) این عید را نه تنها رد نکرده‌اند بلکه امضاء کرده‌اند. مرحوم محدّث قمی در مفاتیح از امام صادق(ع) چنین نقل می‌کند که آن حضرت به معلّی بن خُنیس فرمود: وقتی عید نوروز شد، غسل کن، لباس نو بپوش، خضاب کن، حمّام برو، بوی خوش استعمال کن. بعد می‌فرماید: مستحب است روزه بگیرید و بعد از نماز ظهر و عصر چهار رکعت نماز بخوان، دو تا دو رکعتی. در رکعت اول بعد از حمد ده مرتبه «انّا انزلنا» و در رکعت دوم ده مرتبه «قل یا ایها الکافرون» در رکعت سوم ده مرتبه «قّل هو الله احد» و در رکعت چهارم ده مرتبه سوره ی فلق و ده بار سوره ناس. بعد دعایی نقل می‌کند که جزء نماز نیست و می‌توان در سجده و غیر سجده خواند[۱].

این دعا جمله‌ای دارد که می‌فرماید «فَضَّلْتَهُ وَ کَرَّمْتَهُ» یعنی خدایا این عید را تو فضیلت دادی و تو بزرگ شمردی. معلوم می‌شود امامان معصوم(ع) این عید را به نام عید ملّی امضا کرده‌اند.

شاید امضای ائمّه ی طاهرین(ع) برای دلیل دیگری باشد. در بعضی از روایات دارد که عید غدیر مصادف بوده است با عید نوروز. یعنی روزی که پیامبر اکرم(ص) امیرالمؤمنین(ع) را به خلافت منصوب کردند، مصادف بوده است با عید نوروز. نمی‌دانم درست است یا نه. مخصوصاً از نظر علم اعداد و علم ریاضی فضیلت دیگری برای این عید درست کرده‌اند که نمی‌دانم درست است یا نه. آنچه می‌دانم این است که این عید یک امتیازهایی و خصوصیّت‌هایی دارد که در اسلام خیلی مطلوب است.

* خصوصیّت اول

نظافت در عید نوروز است. مردم لباس نو می‌پوشند، حمام می‌روند. اسلام می‌گوید: «النظافةُ مِنَ الْایمان». از این روایت فهمیده می‌شود که آدمی که نظیف نیست، مسلمان واقعی نیست. قرآن می‌فرماید:

(یا بَنی ادَمَ خُذُوا زینَتَکُمْ عِنْدَ کُلِّ مَسْجِدٍ)[۲]

وقتی می‌خواهی به مسجد بروی، در اجتماعی وارد شوی، نظیف باش، دندانهایت را مسواک بزن، لباس نو بپوش، عطر بزن. اگر عرق پا یا بدنت بو می‌دهد رفع کن، و بالاخره، تر و تمیز وارد اجتماع شو. حتی پیامبر(ص) می‌فرماید:

«لَوْ لا اَنْ اَشُقَّ عَلی اُمَتّی لَاَمَرْتُهُمْ بِالسِّواکِ مَعَ کلِّ صَلاةٍ»[۳]

می‌ترسم بر اُمّتم مشقّت و سختی تحمیل شود والاّ مسواک کردن را به آنان واجب می‌کردم.

اسلام دوست ندارد لباس سنگین قیمت باشد. اما به همان اندازه که نمی‌خواهد لباس سنگین قیمت باشد، می‌خواهد که تمیز باشد.

* تأکید اسلام بر لباس سفید

یکی از عللی که به پوشیدن لباس سفید سفارش شده است، این است که چرک لباس سفید زود نمایان می‌شود و مجبورند بشویند. اگر یقه کُت مسلمانی چرکین باشد، اگر کفش مسلمانی خاک‌آلوده باشد، اگر از نظر ظاهر تمیز نباشد، اسلامش کامل نیست. اسلام دوست دارد وقتی وارد اجتماعی می‌شوید تمیز باشید. در روایات می‌خوانیم وقتی پیغمبر اکرم(ص) می‌خواستند وارد کوچه بشوند، در آینه نگاه می‌کردند واگر آینه نبود در آب نگاه می‌کردند تا لباس و عمامه‌شان کج و نامرتّب نباشد[۴]. ما لباسمان ولو ارزان قیمت باشد، باید تمیز باشد. این خانه تکانی که در این عید وجود دارد، کار خوبی است. در روایات می‌خوانیم که وجود تار عنکبوت در سقف، آشغال در زیر فرش، چرکین بودن صحن یا سالن خانه موجب فقر می‌شود. رحمت خدا از این خانه برداشته می‌شود. ملائکه می‌روند و شیاطین وارد می‌شوند. در روایات به تمیز بودن خانه اشاره شده است.

یکی از وظایف سنگین خانم‌ها این است که قبل از آمدنِ شوهرش، خود را و خانه را برای آمدن او مهیّا کند. سرو صورت را آراسته کند. لباسی را که شوهرش دوست دارد، بپوشد. حتّی بچّه‌هایش را تمیز کند. خانه را تمیز کند. اگر موقع ناهار است سفره را بیندازد و… والاّ از نظر شوهرداری پایش لنگ است؛ و اگر خانمی، شوهردار خوبی نباشد و وظیفه همسری را به خوبی انجام ندهد، معلوم نیست به بهشت برود.

وقتی به خانه وارد می‌شوی مواظب باش پایت بوی عرق ندهد، بدنت بو ندهد مواظب باش لباست کثیف نباشد، لباسهای در خانه‌ات نظیف باشد و بالاخره وقتی وارد خانه شدی اول باید دست و صورت را بشویید، وضو بگیرید، اگر وضو نمی‌گیرید تمیز باشید، و اگر تمیز نیستید (به علت سرکار رفتن و… ) حتماً دوش بگیرید. با بدن تمیز سرسفره بنشینید.

اینها وظیفه مردی است که از بیرون وارد خانه می‌شود. اگر به وظیفه‌اش عمل نکند، از نظر زن‌داری لنگ است و چنین فردی معلوم نیست به بهشت برود.

کار اساسی زن، شوهرداری و بچّه‌داری است. اگر کار اجتماعی دارد، باید در کنار این دو وظیفه باشد. زیرا کار اصلی زن بسیار سنگین است.

از این رو اسلام با عید نوروز موافق است، زیرا مردم بیشتر به نظافتِ خانه و فرزند و خودشان می‌رسند.

* خصوصیّت دوم عید نوروز

رفت و آمدهایی است که در این ایام نوروز انجام می‌شود. اسلام این کار را نیز بسیار دوست دارد. پیغمبر اکرم(ص) می‌فرماید:

«المؤمِنُ یألَفُ و یُؤلَفُ و لا خَیْرَ فی مَنْ لا یَألَفْ وَلا یُؤلَف»[۵]

یعنی مسلمان آن کسی است که رفت و آمد با دیگران دارد و مسلمان کسی است که آلف و مألوف است. مردم او را می‌پذیرند و مردم را می‌پذیرد. هم او مردم را دوست دارد و هم مردم او را دوست دارند. هم رفت دارد و هم آمد. بعد می‌فرماید: اگر کسی حال گوشه‌نشینی داشته باشد، با هیچ کس رفت و آمد نداشته باشد، حتّی در متن اجتماع نباشد، خیری در این فرد نیست.

تقوای منفی را اسلام نمی‌خواهد، گر چه چیز خوبی است، ولی اسلام نمی‌خواهد. معنای تقوای منفی آن است که شما در خانه تنها بنشینی و با کسی رفت و آمد نکنی؛ و چون تنها هستی، غیبت نمی‌کنی، تهمت نمی‌زنی، دروغ نمی‌گویی نگاه به نامحرم نمی‌کنی و…

البته انسان گناه نکند خوب است، اما اسلام می‌گوید تقوای مثبت از تو می‌خواهم، یعنی باید در متن اجتماع باشی و غیبت نکنی. باید در میان مردم باشی، اما تهمت نزنی، شایعه پراکنی نکنی، دروغ نگویی و چشم چران نباشی.

پی نوشت ها:

[۱]. مفاتیح، اعمال عید نوروز (فصل یازدهم).

[۲]. سوره ی اعراف، آیه ی ۳۱٫ ترجمه: «ای بنی آدم! زینتهای خود را در مقام عبادت برگیرید.»

[۳]. بحارالانوار، جلد ۷۳، صفحه ی ۱۲۶ و فروع کافی، جلد ۳، صفحه ی ۲۲٫

[۴]. بحارالانوار، جلد ۱۶، صفحه ی ۲۴۹ (مضمون روایت در متن نقل شده است).

[۵]. کنزالعمال، جلد ۱، صفحه ی ۱۴۲، حدیث شماره ی ۶۷۹٫

به گزارش تیم رصد پایگاه خبری سمنا به نقل از  دانا شب عید سفره تمام خانواده‌های ایرانی پر و پیمان و مملو از غذاهای متنوع و مختلف است. در حقیقت هر روستا، شهر یا شهرستانی براساس سنت و باورهایشان غذاهای رسمی و محلی مربوط به خود را در این شب طبخ می‌کنند.

به گزارش جام جم، البته غذای اصلی اغلب خانواده‌های ایرانی سبزی پلو ماهی است که برخی همراه آن، کوکو سبزی هم می‌خورند. بعضی‌ها وقتی ماهی سفید می‌خرند تخم‌های درون شکم این ماهی باردار را می‌گیرند و با آن کوکوی اشپل درست می‌کنند. برخی به جای سبزی پلو، رشته پلو می‌پزند و بر این باورند که با خوردن این غذا، از ابتدای سال سر رشته کارها دستشان می‌آید. تعدادی هم در کنار این غذاها انواعی از آش‌ها را درست می‌کنند. حال اگر می‌خواهید بیشترین نفع را از غذاهای شب عید ببرید حتما این مطلب را بخوانید.

سبزی پلو ماهی را با ادویه جات گرم بخورید

بسیاری از افراد عادت دارند سبزی پلو ماهی را با ماست بخورند یا به توصیه کارشناسان تغذیه برای جذب بهتر آهن ماهی، آن را با چاشنی آبلیمو یا آب نارنج طعم دار کنند، اما باید بدانید از نظر طب سنتی ماهی طبع سردی دارد. البته به گفته حکما ماهی‌های اقیانوسیه و جنوب به دلیل پرورش در آب‌های شور، سردی کمتر و ماهی‌های آب‌های شیرین معتدل‌تر هستند، اما در هر حال ماهی نوعی آبزی است که با مزاج‌های سرد و تر سر ناسازگاری داشته و شمالی و جنوبی آن هم می‌تواند دردسرساز باشد. یعنی ممکن است موجب ناراحتی‌های گوارشی، رخوت، خواب آلودگی، تهوع و استفراغ شود و هضم ثقیلی داشته باشد. حال اگر شما این آبزی سرد مزاج را با آبلیمو، ترشی لیته، سیر ترشی، ماست، دوغ یا تخم‌مرغ بخورید، حتی اگر پرفشاری خون هم داشته باشید عواقب سردی آن دوچندان خواهد شد.

در نتیجه توصیه شده است بویژه افرادی که نوع مزاج خود را نمی‌شناسند یا سرد مزاج هستند سبزی پلو، ماهی، میگو و کوکو سبزی را با سبزی‌ها یا ادویه‌جات گرم همچون نعنا، گشنیز، ترخون، گلپر، زیره، دارچین، زنجبیل یا فلفل سیاه میل کنند تا سردی آن را به اعتدال رسانند. البته حکما گفته‌اند آب نارنج تنها چاشنی ترشی است که طبع گرم دارد و بهترین طعم‌دهنده آبزیان محسوب می‌شود.

جالب است بدانید از آنجا که جنوبی‌ها، ماهی خورهای قهاری هستند برای دوری از علائم سرد مزاجی این غذا، همیشه پس از صرف ماهی چند عدد خرما می‌خورند تا طبع گرم این میوه بر سردی ماهی فائق آید و به هضم بهتر غذا نیز کمک کند.

اگر می‌خواهید شب، خواب آرامی داشته باشید بهتر است سبزی پلو ماهی و کوکوی اشپل را در روز عید و هنگام ناهار میل کنید و همراه آن آب ننوشید. زیرا آب سبب رقیق شدن شیره معدی و دیر هضمی و سنگینی بیشتر ماهی و تخم‌هایش می‌شود. سبزی‌های پلویی که حاوی شوید، تره و جعفری بیشتری باشد می‌تواند تا حدود زیادی طبع سرد ماهی و برنج را تعدیل دهد.

این را هم بدانید سیر طبع بسیار گرمی دارد و اگر چند عدد آن را همراه ساقه سبزش روی دمی سبزی پلو بگذارید یا در روغن یا در حین بخار پز کردن ماهی استفاده کنید نه‌تنها از عطر و طعم اشتهابرانگیز آن سود می‌برید بلکه خوشمزگی آن را دوچندان می‌کنید.

کوکو سبزی را با گردو و زرشک طعم‌دار کنید

اما این سوال مطرح است اگر از سبزی‌های منجمد و خشک برای تهیه کوکو و سبزی پلو استفاده کنیم تا چه میزان از خواص مغذی این غذاها کاسته می‌شود و چه ترکیباتی سبب خوش‌طعم‌تر شدن کوکو سبزی می‌شود؟

سبزی بر اثر خرد شدن و مجاورت با هوا بلافاصله اکسید و از ارزش آن کاسته می‌شود. حال اگر این سبزی همچون برخی مراکز تره‌بار خرد و کیسه شود و مدتی طول بکشد تا به فروش رسد بدون شک بخش زیادی از ویتامین‌هایش را از دست می‌دهد، اما اگر سبزی پس از خرد شدن بلافاصله منجمد شود در مقایسه با روش قبلی، تخریب مواد مغذی سبزی به کمترین میزان می‌رسد. البته لازم است بدانید اگر سبزی را به صورت تازه بخرید و بلافاصله پس از خرد کردن طبخ کنید باارزش‌ترین سبزی محسوب می‌شود.

درباره سبزی خشک نیز باید بگوییم این سبزی چون برای خشک شدن در مجاورت حرارت یا نور خورشید قرار می‌گیرد و ماندگاری بالای آن سبب می‌شود با تاخیر مورد استفاده قرار گیرد کمترین ارزش غذایی را دارد. بخصوص انواعی که به صورت فله‌ای و غیربهداشتی عرضه می‌شود و تاریخ مصرف آن معلوم نیست.

این را هم بدانید کوکوسبزی یکی از کوکوهایی است که معمولا میزان زیادی روغن به خود جذب می‌کند بنابراین بهتر است سبزی آن را قبلا نیم‌پز کنید تا جذب روغن به حداقل برسد. برای ایجاد طعم خوشایند و افزایش ارزش تغذیه‌ای کوکو سبزی بویژه برای کودک و نوجوان می‌توانید از مغز گردو و زرشک استفاده کنید. مصرف سبزی پلو و کوکو در ایام عید که مصرف تنقلات یبوست‌آور زیاد است از خشکی مزاج جلوگیری می‌کند.

رشته‌پلو، باب میل قدیمی‌ها

رشته‌پلو یکی از غذاهایی است که شب عید خورده می‌شود و معمولا باب میل نسل قدیم است. رشته، فرآورده‌ای خمیری است که از آرد گندم، آب و نمک تهیه می‌شود و ارزش و کالری آن همانند نان و غلات است. در نتیجه مثل پلو چاق می‌کند و برای مبتلایان به دیابت و سیلیاک باید با نظر پزشک مصرف شود. برخلاف تصور عامه، رشته پلویی با رشته آشی ترکیبات یکسانی دارد با این تفاوت که آرد به کار رفته در رشته پلویی سبوس بیشتری دارد و آن را کمی تفت می‌دهند تا قهوه‌ای روشن شود، اما رشته آشی خام و سفید رنگ است. رشته آشی به دلیل آن که از آرد ستاره بدون سبوس تهیه می‌شود نسبت به رشته پلویی ویتامین‌های گروه B کمتری دارد و برخی املاح معدنی را ندارد.

کوکوی اشپل، بی‌نظیر است

شاید تا به حال نام اشپل را نشنیده باشید. اشپل به تخم ماهی‌های ماده‌ای چون ماهی سفید، کولی، کولمه و کپور می‌گویند که مرغوب‌ترین و خوشمزه‌ترین آن مربوط به تخم ماهی سفید است. همان ماهی‌های سفیدی که شب عید از ماهی‌فروشان تهیه می‌کنید و آنها هم از ناآگاهی شما سوءاستفاده کرده و اشپلش را به شما نمی‌دهند و آن را همچون سایر مواد زاید داخل شکم ماهی سریع از نظرتان دور می‌کنند و پس از رفتن شما آن را می‌فروشند.

اشپل بسیار نیروبخش است و شمالی‌ها با آن کوکوی لذیذی تهیه می‌کنند و معمولا برای معطر شدن، در آن اندکی سیر و سبزی پلویی می‌ریزند و همراه نان یا سبزی پلو و با مخلفاتی چون زیتون پرورده و گردو می‌خورند. به گفته متخصصان تغذیه، یک قاشق غذاخوری اشپل معادل یک سهم روغن و دو قاشق‌ آن معادل یک سهم گوشت و بسیار پرکالری است. اشپل به دلیل داشتن ویتامین‌های A، E، D، B و املاح معدنی ید، فسفر و همچنین پروتئین و اسیدهای چرب مفید امگا ـ ۳ یک وعده غذایی اصلی محسوب می‌شود و مقوی سیستم ایمنی بدن است و با تقویت اعصاب از بروز علائم افسردگی جلوگیری می‌کند.

اشپل همچون برخی کنسروهای تن می‌تواند آلوده به میکروب خطرناک بوتولیسم باشد. در نتیجه هنگام طبخ حتما از مغز پخت شدن کوکوی آن مطمئن شوید و بدانید بارزترین ملاک تازگی اشپل وجود بادکنک متصل به آن است که باید پر باد و سفت باشد.

در ایام عید، روزی یک وعده آش بخورید

از آنجا که در ایام عید مصرف آجیل و تنقلات با طبع گرم زیاد است برخی گرم و سرد چشیدگان روزگار بر این باورند که مصرف انواع آش با طبع سرد همچون آش آلو، آش گوجه، آش انار، آش تمر هندی، آش قره قروت، آش جو، آش ماش و آش دوغ می‌تواند علاوه بر ارزش غذایی بالا با لینت مزاج و رفع یبوست، دستگاه گوارش را جلا دهد و با دفع سموم و زواید، کبد را پاک و از تنبلی نجات دهد. در نتیجه بهتر است از همین روزهای پایانی سال که آجیل‌خوری شروع و تا سیزده بدر ادامه پیدا می‌کند یک وعده در روز آش بخورید.