متمّم ، اسم یا گروه اسمی است که پس از حرف اضافه می آید . پس نشانه ( نقش نمای )متمّم حرف اضافه است :به ، با، از، در، برای ، بر.... که کاربرد سه حرف اضافه ی به ، از ، با ، ،زیاد است . 

متمّم های گروه الف :

آریا به فردایی بهتر می اندیشد .

محمّد به مقام پدرش می نازد .

مردم گروه گروه به دین اسلام گرویدند .

دختر بچه ملتمسانه به مرد می نگریست .

دانش آموزان این کلاس با نفس امّاره ی خود می جنگند .

پیرمرد با درد فراق پسر خود می ساخت .

همه ی ما باید از تفرقه بپرهیزیم .

ابراهیم از تاریکی نمی ترسد .

دوستانش از سخنان تند او رنجیده اند .

متمّم های گروه ب :

امیر به مدرسه آمد .

دوستم همیشه با دوچرخه به مدرسه می آید .

او را در خیابان دیدم .

ما هر روز به مسجد می رویم .

ابراهیم با دوچرخه ازخانه به ورزشگاه آمده بود .

* دانش آموز خوبم فکر می کنی متمّم های گروه «الف » و گروه « ب »چه تفاوتی با هم دارند ؟

* راستی متمّم های کدام گروه را اگر از جمله حذف کنیم از نظر دستوری جمله دچار مشکل نمی شود ؟

طرز پیدا كردن مصدر:

هرگاه كلمه ای(فعل، اسم، صفت و قید) را به ما دادند كه مصدر آن را پیدا كنیم به كلمه ی داده شده خوب دقّت كرده و سئوال زیر را در مورد آن مطرح می كنیم:

مثلاً برای پیداكردن مصدر كلمه ی ‹ آموزگار› كه صفت است اوّلین كاری كه می كنیم سئوال بالا را از آن می پرسیم:

جواب: آموختن است. پس مصدر ‹ آموزگار› كلمه ی ‹ آموختن › است. توجّه كنید ‹ آموختن › به فعل شباهت دارد و با ‹ تن › پایان یافته است.

توجّه كنید كه مصدر، یك یا چند حرف از خود را در كلمه ی مورد نظر جا می گذارد چنان كه ‹ آموختن › در كلمه ی آموزگار، ‹ آمو › را جا گذاشته است.

شما می توانید با این روش، مصدر فعل ها، اسم ها، صفت ها و قیدهای مصدر دار را به آسانی و سریع پیدا كنید. به نظر شما مصدر این كلمه ها كدام اند؟: آزمایش، آفریده، رفتار، می بینم، دوان دوان، ساختمان، و...

هرگاه كلمه ای كه بیشتر از یك جزء باشد به جزء مصدر دار آن توجّه كنید. مثلاً به كلمه ی ‹ جمع آوری› دقّت كنید از دو جزء جمع و آوری ساخته شده است كه جزء دوم آن یعنی ‹ آوری› مصدر دار است. كه از مصدر ‹ آوردن› گرفته شده است. كلمه های زیر از این دسته اند: جلوگیری، از خود گذشتگی، بازدید، دست شویی، دستگیره، فنّاوری، نگه داری، برنامه ریزی، خودرو سازی، حشره كُش، سرنشین، روان شناسی و فعل از نظر زمان به سه دسته تقسیم می شود: 1- گذشته(ماضی) 2- حال(مضارع) 3- آینده(مستقل)

این سه نوع فعل از دو طریق از مصدر ساخته می شوند فعل های گذشته و آینده از بن ماضی

مصدر و فعل حال از بن مضارع مصدر گرفته می شوند. بُن

بُن: جزء اوّل، ثابت و تغییرناپذیر فعل است كه در تمام ساخت ها می آید و معنی اصلی فعل(مصدر) را در بردارد. مانند:

ماضی(گذشته) حال(مضارع)

دیدم دیدیم می بینم می بینیم

دیدی دیدید (دید)بن ماضی می بینی می بینید ( بین)بن مضارع

دید دیدند می بیند می بینند

در فعل های سمت راست، ‹ دید› و در فعل های سمت چپ، ‹ بین › بُن هستند كه بر معنی ‹ دیدن ›(مصدر) دلالت می كنند. ‹ دید › كه در فعل های گذشته آمده، بن ماضی و ‹ بین› كه در فعل های حال آمده است، بن مضارع است.

بن ماضی چیست؟ بنی است كه تمام فعل های ماضی، برخی اسم ها، صفات و قیدها و فعل آینده از آن ساخته می شوند. مانند ‹ دید › كه فعل ماضی بالا از آن ساخته شده و اسم هایی چون ‹ دیدار، بازدید › و صفت هایی چون ‹ دیده، دیدنی› و فعل آینده ی ‹ خواهد دید› از آن ساخته می شوند.

طرز پیدا كردن بن ماضی:

1- اوّل باید مصدر كلمه ی مورد نظر را پیدا كرد. ‹ بینا› مصدر: ‹ دیدن ›

2- ‹ ن › مصدری را حذف كنید. ‹ دیدن ›

3- آن چه باقی می ماند، بن ماضی است. دید بن ماضی

‹ دید › بن ماضی مصدر ‹ دیدن › است

بن ماضی كلمه های زیر را پیدا كنید. دانا، گسترش، تابندگی، ریخته، ناتوانی، پیامبر، راست گو

بن مضارع چیست؟ بنی است كه همه ی فعل های مضارع، بعضی اسم ها، صفت ها و قیدها و فعل امر از آن ساخته می شوند. مانند ‹ بین › كه فعل مضارع زیر از آن ساخته شده است:

می بینم – می بینی – می بیند می بینیم – می بینید – می بینند

و اسمی مانند ‹ بینش › و صفت و قیدهایی چون ‹ بیننده، بینا › و فعل مضارع ‹ می بیند › و فعل امر ‹ ببین › از آن ساخته می شوند.

طرز پیدا كردن بن مضارع:

1- اوّل باید مصدر كلمه ی مورد نظر را پیدا كرد. ‹ بینا› مصدر: ‹ دیدن ›

2- از مصدر، جا خالی جمله ی زیر را كامل كنید

‹ دیدن › من حالا دارم می ... م. : ﺑﻴﻨ

3- جزئی كه در جاخالی قرار می گیرد، بن مضارع است. :بین

بن مضارع كلمه های زیر را پیدا كنید. گذاشته، نفوذ ناپذیر، گفتار، زادگاه، كردار، آمدند، یخ زده

عشق در ادبيات فارسي

هر چه گويم عشق را شرح و بيان

چون به عشق آيم خجل باشم از آن

گر چه تفسير زبان روشنگر است

ليك عشق بي‌زبان روشن‌تر است

چون قلم اندر نوشتن مي‌شتافت

چون به عشق آمد قلم بر خود شكافت

عشق راز آفرينش و چاشني حيات و خميرمايه تصوف و سرمنشأ كارهاي خطير در عالم و اساس شور و شوق و وجد و نهايت حال عارف است. محبت چون به كمال رسد، عشق نام مي‌گيرد و عشق كه به كمال رسد به فنا در ذات معشوق و وحدت عشق و عاشق و معشوق منتهي مي‌شود و اگر آن عشق باشد كه از مواهب حق است، هم به حق مي‌كشاند و مي‌رساند و وصال بر دوام، جاي ديدارها و لذات زودگذر را مي‌گيرد. صوفي وقتي به اين حالت رسيد در جهاني ديگر مي‌زيد يا عالم ديگري در درون خود ايجاد مي‌كند كه در آن كين و حسد و خشم و نفاق  و خودخواهي‌ها و حقارت‌هاي بشري راه ندارد و همه‌جا را نور و صفا و مهر و وفا پر كرده است. به قول خواجه عبدالله انصاري: «بركت آسمان‌ها از سپهر است و بركت جان‌ها از مهر است،‌چنان كه مرغ را پر بايد آدمي را سر بايد، جوينده را صدق بايد و رونده را عشق بايد.»عشق با اين مفهوم وسيع و عالي، عشقي كه مبدأ آن تزكيه و تهذيب نفس منتهاي آن وصول به كمال و فنا در ذات حق است، عشقي كه بالاتر از كفر و ايمان و هدفش خير مطلق و پر كردن جهان از نور و صفا و خدمت و گذشت و محبت است، مفهومي است كه صوفيه به عالم اسلام تقديم داشته‌اند. ابونصر سراج عشق را آتش و مولوي، عشق را عنايت حق، بوسعيد عشق رادام حق و خواجه عبدالله انصاري، عشق را آتش سوزان و بحري بي‌پايان و حفظ عشق را، راه بي‌انتها مي‌داند. اشارات مختصري در باب عشق به عمل آمد و در واقع سخن عشق پايان‌ناپذير است و به قول حافظ:

سخن عشق نه آن است كه آيد به زبان

ساقيا مي‌ ده و كوتاه كن اين گفت و شنود

منبع: فرهنگ اشعار حافظ، دكتر محمدعلي رجائي‌بخارايي